پروژه ایرانکتان — شفافسازی موارد مطرحشده از سوی کارفرما و گزارشهای تیم (فنی، اجرایی و تسویه)
خلاصه موضوعاتی که از سوی کارفرما در مکاتبات و گفتوگوها مطرح شده است.
| # | شرح دغدغه / انتظار |
|---|---|
| ۱ | سرعت کم کار. پس از تماس آقای مبارکی، سرعت کار افزایش یافته است؛ انتقاد بر کندی پیش از آن یا کلی بودن روند. |
| ۲ | برخی فیچرها و امکانات باید از ابتدا روی یک سایت فروشگاهی وجود میداشت؛ از جمله گزارشدهی که انتظار میرود از روز اول بخشی از سایت باشد. |
| ۳ | خروجیها بسیار سریع تحویل داده میشود اما پر از باگ است؛ کارفرما مجبور است خود بررسی کند و بهصورت مکرر باگ گزارش دهد. |
| ۴ | انتظار حضور فیزیکی حداقل دو تا سه روز در هفته در محل کارفرما یا جلسات حضوری منظم. |
| ۵ | انتظار شرکت در حداقل یک جلسه توجیهی (آموزش/همترازی) از سمت تیم توسعه. |
| ۶ | ۱۴۴ ساعت کار اضافه (یا بهطور کلی حجم اضافهکاری اعلامشده) از نظر کارفرما قابل قبول نیست یا نیاز به توجیه دارد. |
در ادامه، هر دغدغه در بستر زمانی پروژه، تعهدات قراردادی، و واقعیت اجرای کار پاسخ داده میشود.
پروژه طراحی و پیادهسازی سایت ایرانکتان از ۸ مرداد آغاز شد. در ۲۴ مرداد بیس اولیه سایت در دسترس قرار گرفت. در ۸ مهر سایت بهصورت کامل بالا بود و از سمت شما برای ورود به فاز قرارداد توسعه تأیید گرفته شد.
تا پایان مهر علاوه بر کارهای توافقشده، حجم قابلتوجهی اصلاح و فیچر اضافه درخواست شد. در همان بازه، کارفرما پرسید کی پشتیبانی شروع میشود؛ اعلام شد ظرف حدود ۱۵ روز پشتیبانی آغاز شده و پاسخ مثبت («ایول») دریافت شد.
از ۱ آبان بهصورت رسمی محاسبه و اجرای پشتیبانی/توسعه در چارچوب قرارداد دنبال شد. این زمانبندی نشان میدهد که از استارت تا سایت کامل و سپس تا شروع رسمی پشتیبانی، روند در بازههای کوتاه طی شده است.
با توجه به مراحل فوق، سرعت تحویل خروجیهای اصلی پروژه (بیس، سایت کامل، ورود به توسعه) در مقایسه با پروژههای مشابه، در محدوده «سریع تا بسیار سریع» بوده است. پس از تأکید آقای مبارکی، سرعت را باز هم افزایش دادیم تا انتظارات بهتر پوشش داده شود.
در ابتدای قرارداد توسعه عبارتی مطرح شد مبنی بر اینکه «کار خاصی نداریم». با این حال در عمل حجم درخواستها، اصلاحات و فیچرها نشان داده که کار «خاص» و گستردهای بهصورت مداوم وجود داشته است؛ بنابراین سؤال منطقی این است که اگر کار محدود بوده، این حجم تحویل و توسعه از کجا آمده است؟
اگر موضوع سرعت پاسخگویی شخصی (علی رعیتپور) است، به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ اما تا امروز هیچ تماسی بدون پاسخ نمانده است. با وجود اینکه در قرارداد آنکال (On-call) تعریف نشده و از سمت شما گفته شد نیازی نیست، تیم در عمل در دسترس بوده است.
اسکوپ و اولویتهای یک سایت فروشگاهی باید در فاز جمعآوری نیازمندیها بهصورت شفاف و لیستشده از طرف کارفرما مشخص شود. اگر از ابتدا اعلام میشد که برای فروشگاه پوشاک ایرانکتان مواردی مثل گزارشدهی پیشرفته، انبار، مالی، مارکتینگ و … جزو حداقلهای روز اول است، برآورد زمان و هزینه اولیه بهطور طبیعی بسیار بالاتر از توافق فعلی میشد و همان موقع در قرارداد لحاظ میگردید.
خانم بهزادی در فرایند کار تأیید میکردند که سایت با رفتوبرگشت و تکمیل تدریجی شکل میگیرد؛ این الگو در بسیاری از سایتها و استارتآپها رایج است: یک هزینه پایه برای راهاندازی، و ادامه هزینه روی توسعه، سئو و مارکتینگ.
پیشنهاد: اگر مسئول مارکتینگ در اختیار آقای فلسفی است، میتوان ایدههای ترکیبی شعبه حضوری + سایت و رشد برند را ساختارمندتر کرد تا درخواستها زودتر و دقیقتر به تیم فنی برسد.
در توسعه چابک، اگر بخواهیم هر فیچر صرفاً با تست خودکار و دستی کامل و قبل از هر تحویل، تمام سناریوها پوشش داده شود، زمان و هزینه معمولاً در حدود دو برابر میشود. ما این مدل را برای کل پروژه توصیه نکردیم چون جلو سرعت نوآوری و تحویل تدریجی را میگیرد و برای کسبوکار شما هم ممکن است فرصت از دست برود.
با این حال، هر فیچر جدید در یک فروشگاه آنلاین با انبار، پرداخت، تخفیف، مرجوعی و … میتواند صدها یا هزاران سناریوی لبه ایجاد کند. آنچه کارفرما گزارش میکند بخشی از تصویر است؛ بخش عمده باگها و ریسکها قبل از رسیدن به شما توسط تیم شناسایی و رفع میشود. تخمین: حدود ۱۰٪ مواردی که به چشم شما میرسد و اعلام میکنید، در برابر بیش از ۹۰٪ کار اصلاحی داخل تیم.
مثال عملی: هنگام نزدیککردن محیط استیج به پروداکشن، باگی جدی در عملکرد فیلترهای سایت مشاهده و بدون مزاحمت برای شما در تیم برطرف شد؛ این نوع هزینههای پنهان زمان و تمرکز تیم را میگیرد اما در گزارش روزمره کارفرما دیده نمیشود.
دلیل دقیق تأکید بر حضور فیزیکی چند روز در هفته برای تیم روشن نشده است. جلسات حضوری وقتی ارزشمندند که خروجی مشخص داشته باشند: تصمیم جدید، اولویتبندی، آموزش استفاده از پنل، یا حل یک مسئله فنی که فقط حضوری قابل حل است.
اگر جلسه صرفاً تکرار مطالب قبلی یا بدون دستور کار فنی باشد، همان ساعتها اگر صرف توسعه عمیقتر، مستندسازی یا تست شود، برای کیفیت نهایی محصول ممکن است مؤثرتر باشد. برای جلسه توجیهی، در صورت هماهنگی دستور کار و حضور ذینفعان، قابل برنامهریزی است.
آنچه در گزارشهای ارائهشده به کارفرما آمده، عمدتاً زمان خالص کدنویسی و پیادهسازی فنی است. موارد زیر معمولاً جداگانه فاکتور نشده یا در قرارداد لحاظ نشده است:
پس از بالا آمدن سایت، حدود ۱۵۰ ساعت کار دواپسی انجام شده است: راهاندازی استیج، Redis، Sentry، بهینهسازی دیتابیس و وبسرور و ادامه نگهداری. این بخش در گزارشهای «ساعات توسعه» که فقط کد را نشان میدهند، دیده نمیشود.
ادامه کار دواپس: همچنان کارهای دواپسی از جمله بکاپگیری، بررسی و نگهداری منظم، و سایر اقدامات استاندارد زیرساخت بهصورت مداوم در حال انجام است. بررسی منظم سرور و سایت انجام میشود و هر تغییری که تیم توسعه در بخش سرور نیاز داشته باشد، در حد امکان فوراً اجرا میگردد تا مانع روند توسعه نشود.
سایر شفافسازیها:
اعضای تیم از تجربه همکاری با مجموعههایی مانند هلدینگ گلرنگ، کرمانی، اسنپ و باسلام برخوردارند. طرحهای متعددی برای آینده ایرانکتان قابل اجراست؛ از جمله یکپارچهسازی با نرمافزار داخلی ایرانکتان و حتی آمادهسازی نسخه ویندوزی در صورت توافق اسکوپ و بودجه.
با این حال، برخورد غیرحرفهای در برخی موارد (تأخیر پرداخت، عدم رعایت تعهدات زمانی، یا بیتوجهی به هزینههای واقعی تیم) باعث دلسردی بنده و تیم از ادامه مسیر شده است؛ انتظار میرود مسیر اصلاح این موارد بهصورت شفاف و قابل اجرا مشخص شود.
این بخش صرفاً در پایین سند آمده و به مسائل مالی، قراردادی و شخصی مرتبط با اجرای کار میپردازد.
جهت پرداخت هزینههای تیم و سرویسهای مورد نیاز پروژه، مجبور به فروش طلا شدم. خود طلا علاوه بر نوسان قیمت، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد کارمزد ساخت داشت. طلا در زمان فروش در محدوده ۱۶٫۱ (میلیون تومان به ازای هر گرم — مطابق اطلاع شما) بود؛ در حال حاضر قیمت در حدود ۱۷٫۵ است؛ یعنی علاوه بر کارمزد ساخت، از نظر زمان فروش نیز در نقطه نامطلوبتری نسبت به بازار فعلی فروخته شده است.
علت نیاز به این اقدام، فشار مضاعفی بود که از سمت اینجانب روی تیم وارد شد تا خروجیها سریعتر تحویل شود، در حالی که منابع مالی پروژه با همان سرعت تأمین نمیشد.
طبق قرارداد، تعهد ماهانه حدود ۵۰ ساعت کار فنی بوده است. با فشار اینجانب، تیم عملاً با حدود دو برابر شدت فعالیت خود را انجام داده و در عمل حدود ۱۵۴ ساعت اضافهکاری (فراتر از سقف موظفی) انجام شده است.
این نکته بارها تذکر داده شده که اعداد گزارششده فقط زمان کدنویسی است؛ جلسات درونگروهی، جلسات با کارفرما، هماهنگی و مکاتبات از این ساعتها کسر شده و جداگانه محاسبه نشده است.
با فشار مضاعف اینجانب، فعالیت مربوط به اسفند ماه از تاریخ ۲۷ بهمن آغاز شد. تا تاریخ ۷ اسفند، ۵۰ ساعت موظفی ماه به پایان رسید و علاوه بر آن حدود ۱۰ ساعت اضافهکاری نیز انجام شد.
جمعاً در این بستر، حدود ۱۶۴ ساعت اضافهکاری (بهاضافه تعهدات قرارداد اسفند که زودتر از موعد مقرر انجام شده) مطرح است، در حالی که پرداخت در موعد مقرر قرارداد انجام نشد.
طبق ماده ۵ قرارداد، اگر تأخیر پرداخت بیش از ۱۰ روز باشد، جریمه روزانه معادل دو درصد از مبلغ معوقه قابل محاسبه است.
از ۱ اسفند تا ۱۰ اسفند، بازهای بوده که پرداخت میبایست در اولین فرصت/موعد منطقی انجام شود (طبق توافق و جریان کار).
از ۱۱ اسفند تا ۲ فروردین، مطابق قرارداد، بهازای روزهای تأخیر، حدود ۴۴ درصد جریمه دیرکرد قابل محاسبه است (۲٪ روزانه مطابق ماده ۵).
با وجود حق قانونی و قراردادی برای مطالبه جریمه کامل، بهعنوان حسن نیت اعلام میشود: با پرداخت ۳۰ درصد اضافه نسبت به مبلغ معوقه (بهدلیل اجبار به فروش طلا و زیان احتمالی بیشتر از آنچه در اعداد ساده دیده میشود)، امکان تسویهحساب تا روز ۱۵ فروردین فراهم است.
این پیشنهاد صرفاً برای اثبات تمایل به حفظ همکاری و کاهش تنش است، نه پذیرش اینکه وضعیت پرداختها «عادی» بوده است.
تشویق به تسویه زودتر: اگر تسویه زودتر از این تاریخ انجام شود، امکان اجرای عملیات پیچیدهتری که هم دیدهشدن سایت را در داخل و خارج کشور بهبود میدهد و هم در گوگل و کانالهای دیگر سرعت دیدهشدن را بالا میبرد، فراهم میشود — که برای برند ایرانکتان یک اتفاق بزرگ خواهد بود.
تا پیش از این مقطع، پرداختها تا پایان بهمن بهطور کلی بهموقع و منظم انجام میشد و این روند به ایجاد اعتماد در تیم کمک کرده بود. نگاه ما به شخص شما (ابوالفضل کراچی) از همان ابتدا بسیار مثبت بوده و هست؛ همکاری و تعاملی که با شما داشتهایم را ارزشمند میدانیم.
با این حال، تأخیر در پرداخت اخیر (و عدم رعایت موعد قرارداد در این بخش) عرصه را برای ادامه کار تنگ کرده است: برنامهریزی مالی تیم، تعهد به اعضا و پرداخت سرویسها تحت فشار قرار گرفته و فضای روانی و عملیاتی پروژه را مختل کرده است. امیدواریم با بازگشت به ریتم پرداخت بهموقع، همان اعتماد دوطرفه بازسازی شود.
ما طرحهای بسیار گستردهای برای ایرانکتان داریم (از جمله یکپارچهسازی نرمافزار اختصاصی شما و نسخه ویندوزی و …). اما واقعیت این است که در این مقطع، برخورد حرفهای در بخش پرداخت و تعهد به زمانهای مالی آنگونه که شایسته یک همکاری بلندمدت است کامل رعایت نشده و این امر بنده و تیم را نسبت به ادامه مسیر دلسرد میکند. انتظار میرود برای ادامه همکاری، مسیر اصلاح شفاف و قابل اجرا مشخص شود.